ถ้าคุณเคยเปิดคลิปสอนเทรด Forex หรือไปนั่งฟังสัมมนาครั้งแรก แล้วเจอวิทยากรพูดคำว่า Lot, Pip, Leverage ภายในไม่กี่นาที เชื่อเลยว่าหลายคนเริ่มรู้สึกว่า “เอ๊ะ นี่เรามาฟังเรื่องอะไร” ทั้งที่จริง ๆ แล้วสามคำนี้ไม่ได้ยากเลย แค่ไม่มีใครเอามาเปรียบเทียบกับของใกล้ตัวให้เห็นภาพง่าย ๆ เท่านั้นเอง วันนี้เราจะลองอธิบายใหม่ ไม่มีศัพท์เทคนิค ไม่มีสูตรคำนวณซับซ้อน เอาแค่ให้เข้าใจว่าแต่ละคำพูดถึงอะไร
Pip คือหน่วยวัดว่าราคาขยับไปเท่าไหร่
ลองนึกภาพว่าเรากำลังวัดความยาวของโต๊ะตัวหนึ่ง เราไม่ได้พูดว่า “โต๊ะยาวขึ้น” เฉย ๆ แต่เราบอกว่า “ยาวขึ้น 5 เซนติเมตร” เพื่อให้รู้ว่าขยับไปมากน้อยแค่ไหน
ในโลกของ Forex ก็เหมือนกัน เวลาราคาคู่เงินขยับขึ้นหรือลง เราต้องมีหน่วยวัดว่าขยับไปเท่าไหร่ หน่วยนั้นเรียกว่า Pip ซึ่งเป็นหน่วยเล็กที่สุดที่ใช้บอกการเปลี่ยนแปลงของราคา
ตัวอย่างสมมตินะครับ ถ้าคู่เงิน EUR/USD ขยับจากราคา 1.1000 ไปเป็น 1.1010 เราจะพูดว่าราคาขยับไป 10 pips นั่นเอง ไม่ต้องท่องจำสูตรตอนนี้ แค่จำไว้ว่า pip คือไม้บรรทัดที่ใช้วัดว่าราคาขยับไปไกลแค่ไหน เหมือนเซนติเมตรที่ใช้วัดความยาวโต๊ะ
Lot คือขนาดของการเทรดที่เราเลือก
ทีนี้พอรู้แล้วว่าราคาขยับกี่ pip คำถามต่อมาคือ แล้วการขยับแต่ละ pip นั้นมีผลต่อเงินในกระเป๋าเรามากแค่ไหน คำตอบอยู่ที่ Lot
ลองเปรียบ Lot เหมือนขนาดแก้วที่เราใช้ตักน้ำจากบ่อ ถ้าเราใช้แก้วใบเล็ก ตักน้ำแต่ละครั้งก็ได้น้ำน้อย แต่ถ้าใช้ถังใบใหญ่ ตักครั้งเดียวก็ได้น้ำเยอะ ในการเทรดก็เช่นกัน Lot คือขนาดของคำสั่งซื้อขายที่เราเลือก ยิ่งเลือก Lot ใหญ่ การขยับของราคาแค่ 1 pip ก็จะส่งผลต่อกำไรหรือขาดทุนของเรามากขึ้นตามไปด้วย
เรื่องการคำนวณขนาด Lot ให้เหมาะกับเงินทุนเป็นหัวข้อที่ลึกพอสมควร ถ้าใครสนใจรายละเอียดตรงนี้ เรามีบทความแยกที่พูดถึงเรื่องการเลือกขนาด Lot ให้พอดีกับเงินทุนไว้แล้วในเว็บ ลองไปอ่านเพิ่มได้ สำหรับวันนี้ขอให้จำแค่ว่า Lot ใหญ่ขึ้น ผลของการขยับราคาต่อพอร์ตเราก็ใหญ่ขึ้นตาม ไม่ว่าจะเป็นฝั่งกำไรหรือขาดทุนก็ตาม
Leverage คือแรงยกที่ทำให้ควบคุมเงินก้อนใหญ่ด้วยเงินก้อนเล็ก
คำสุดท้ายคือ Leverage ลองนึกภาพไม้คานงัดที่ช่วยให้เรายกของหนัก ๆ ได้ด้วยแรงที่น้อยกว่าปกติ นั่นคือหลักการเดียวกับ Leverage ในการเทรด
Leverage คือการที่โบรกเกอร์ให้เรา “ยืมกำลัง” ในการเปิดคำสั่งซื้อขายที่มีมูลค่าใหญ่กว่าเงินทุนที่เรามีจริง ๆ เช่น สมมติว่าเรามีเงินทุน 10,000 บาท แต่ด้วย Leverage เราอาจเปิดคำสั่งที่มีมูลค่าเทียบเท่า 100,000 บาทได้ (ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ตัวเลขจริงของโบรกเกอร์ใด)
ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องดี เพราะทำให้เงินทุนน้อย ๆ ก็เทรดได้ แต่สิ่งที่ต้องเข้าใจคือ Leverage เป็นดาบสองคม มันขยายทั้งกำไรและขาดทุนในสัดส่วนเดียวกัน เรื่องข้อดีข้อเสียของการใช้ Leverage สูงหรือต่ำ เรามีบทความแยกพูดถึงอย่างละเอียดแล้วเช่นกัน ลองหาอ่านเพิ่มเติมได้ถ้าสนใจเจาะลึก
เห็นภาพรวมทั้งสามคำในตัวอย่างเดียว
ลองเอาสามคำนี้มาเรียงต่อกันเป็นภาพเดียว สมมติว่าราคาคู่เงิน EUR/USD ขยับไป 10 pips เหมือนที่ยกตัวอย่างไว้ตอนแรก
ถ้าเราเปิดคำสั่งด้วย Lot ขนาดเล็ก การขยับ 10 pips นั้นอาจมีผลต่อเงินในพอร์ตไม่กี่สิบบาท แต่ถ้าเราเปิดด้วย Lot ขนาดใหญ่ขึ้น การขยับ 10 pips เท่ากันนี้ อาจมีผลเป็นหลักพันบาทได้ทันที
ทีนี้พอเราเติม Leverage เข้าไปในสมการ Leverage จะเป็นตัวที่ทำให้เรา “สามารถ” เปิด Lot ขนาดใหญ่ได้ทั้งที่มีเงินทุนไม่มาก นั่นหมายความว่า Leverage ไม่ได้เป็นตัวที่ทำให้ขาดทุนหรือกำไรโดยตรง แต่เป็นตัวที่ทำให้เราเลือก Lot ใหญ่ได้ ส่วนตัวที่กำหนดว่าจะได้หรือเสียเท่าไหร่จริง ๆ คือการขยับของราคาเป็น pip คูณกับขนาด Lot ที่เราเลือกใช้
พอเห็นภาพแบบนี้แล้ว หลายคนน่าจะเข้าใจมากขึ้นว่าทำไมมือใหม่ที่ใช้ Leverage สูงแล้วเปิด Lot ใหญ่เกินตัว ถึงพอร์ตพังเร็วกว่าคนที่เปิด Lot เล็ก ๆ ทั้งที่ดูราคาคู่เงินเดียวกัน ขยับเท่ากันทุกอย่าง
สรุปให้จำง่าย ๆ
Pip คือไม้บรรทัดวัดว่าราคาขยับไปเท่าไหร่ Lot คือขนาดแก้วที่เราเลือกตักน้ำ ส่วน Leverage คือคานงัดที่ช่วยให้เราตักน้ำปริมาณมากได้ด้วยแรงน้อย ทั้งสามคำนี้ทำงานร่วมกัน และ ความเข้าใจพื้นฐานตรงนี้เอง ที่เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญก่อนจะไปเรียนรู้เรื่องการบริหารความเสี่ยงที่ลึกขึ้น
การเทรด Forex มีความเสี่ยงสูงและอาจทำให้สูญเสียเงินลงทุนได้ ความรู้พื้นฐานเรื่อง Lot, Pip และ Leverage เป็นเพียงจุดเริ่มต้น ไม่ใช่สูตรสำเร็จที่การันตีผลกำไรแต่อย่างใด ผู้ที่สนใจควรศึกษาเพิ่มเติมและฝึกฝนอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุนด้วยเงินจริง
ถ้าอยากเข้าใจเรื่องพื้นฐานแบบนี้ให้ลึกขึ้นพร้อมตัวอย่างสด ๆ ลองมาฟังสัมมนาฟรีของ Welseminar ดูได้ครับ เราอธิบายแบบเห็นภาพเหมือนบทความนี้เลย
_ภาพ: Photo by Towfiqu barbhuiya on Unsplash (https://unsplash.com/photos/person-using-calculator-at-desk-with-coffee-mug-JhevWHCbVyw?utm_source=fxfriend&utm_medium=referral)_
